Hầu hết những người sáng lập tiền điện tử mà tôi biết hiện đang trải qua cuộc chuyển đổi thứ ba. Nhóm này đã phát triển nền tảng NFT vào năm 2021, chuyển sang lợi suất DeFi vào năm 2022, chuyển sang các tác nhân AI vào năm 2023/24, và hiện họ đang theo đuổi xu hướng nóng của quý này (có thể là thị trường dự đoán).
Họ không sai trong quá trình chuyển đổi của mình, và xét trên nhiều phương diện, chiến lược của họ là đúng đắn. Nhưng vấn đề là chính mô hình này khiến việc xây dựng bất kỳ sản phẩm nào có thể tồn tại lâu dài trở nên khó khăn.
Khái niệm mới xuất hiện → Vốn đổ vào → Mọi người đều chuyển đổi → Tiếp tục phát triển trong 6-9 tháng → Khái niệm mới chết → Chuyển đổi một lần nữa.
Chu kỳ tiền điện tử từng kéo dài 3-4 năm (trong kỷ nguyên ICO), sau đó rút ngắn xuống còn 2 năm và hiện nay, nếu may mắn, một chu kỳ tiền điện tử kéo dài tối đa 18 tháng. Vốn đầu tư mạo hiểm tiền điện tử đã giảm gần 60% trong quý 2 năm 2025, khiến những người sáng lập tiền điện tử không có đủ thời gian và tiền bạc để phát triển trước khi câu chuyện tiếp theo buộc họ phải chuyển đổi một lần nữa. Hầu như không thể xây dựng bất cứ điều gì có ý nghĩa trong 18 tháng; cơ sở hạ tầng thực sự mất ít nhất 3-5 năm và việc đạt được sự phù hợp thực sự giữa sản phẩm và thị trường đòi hỏi nhiều năm, chứ không chỉ là vài quý lặp lại. Nhưng nếu những người sáng lập tiền điện tử tiếp tục sử dụng những luận điệu của năm ngoái, họ đang lãng phí tiền bạc, các nhà đầu tư sẽ rời bỏ và người dùng sẽ rời bỏ. Một số nhà đầu tư thậm chí còn gây áp lực buộc các nhà sáng lập tiền điện tử phải tuân theo các xu hướng hiện tại, trong khi đội ngũ của họ bắt đầu đánh giá các khoản đầu tư vào các dự án đã được tài trợ dựa trên những luận điệu nóng hổi nhất trong quý này.
Lời khuyên kinh doanh truyền thống là tránh mắc phải ngụy biện chi phí chìm. Nếu một dự án không hiệu quả, hãy ngay lập tức chuyển sang một dự án khác. Nhưng lĩnh vực tiền điện tử đã hoàn toàn rơi vào cái bẫy này, coi ngụy biện chi phí chìm như một cơ chế sinh tồn. Giờ đây, **không ai kiên trì đủ lâu để xác nhận liệu những gì họ đang làm có hiệu quả hay không**; thay vào đó, họ chuyển sang dự án khác ngay khi có dấu hiệu kháng cự đầu tiên, khi lượng người dùng tăng trưởng chậm hoặc khi việc gây quỹ gặp khó khăn.
Mọi nhà sáng lập tiền điện tử đều phải đánh đổi điều này:
· Tiếp tục phát triển sản phẩm hiện tại và có thể bạn sẽ thành công trong 2-3 năm. Nếu may mắn, bạn thậm chí có thể nhận được thêm một vòng gọi vốn.
· Chuyển sang câu chuyện nóng hổi: huy động vốn ngay lập tức, cho thấy lợi nhuận trên giấy tờ và thoát ra trước khi mọi người nhận ra nó không hiệu quả.
Lựa chọn thứ hai thường thắng thế.
Rất ít dự án tiền điện tử thực sự hoàn thành những gì họ đã lên kế hoạch. Hầu hết các dự án luôn ở trạng thái "sắp hoàn thành". Chúng luôn chỉ còn thiếu một tính năng nữa là đạt được sự phù hợp giữa sản phẩm và thị trường. Họ không bao giờ thực sự làm vậy, bởi vì giữa chừng, thị trường sẽ thay đổi hướng, và chỉ sau một đêm, việc hoàn thành giao thức DeFi của bạn trở nên vô nghĩa vì mọi người đều nói về các tác nhân AI.
Thị trường trừng phạt những dự án thực sự hoàn thành.
Bởi vì một sản phẩm hoàn thiện có những hạn chế đã biết, trong khi một sản phẩm "sắp hoàn thiện" vẫn sở hữu tiềm năng kể chuyện vô hạn. Vốn theo đuổi sự chú ý, chứ không phải sự hoàn thiện. Trong lĩnh vực tiền điện tử, nếu bạn có một câu chuyện mới, bạn có thể huy động